Do Białegostoku po kilkuletniej przerwie wraca Żywa Biblioteka. Z książkami, które wcześniej nie były dostępne: Gejem, Lesbijką i Osobą Transseksualną. Na początku września, w ramach festiwalu Up To Date.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Po co zabierają się za to organizatorzy – stowarzyszenie 9dwunastych we współpracy z Up To Date Festival?

– By stworzyć warunki do rozmowy w bezpiecznej przestrzeni, która zachęci do otwartości, do pytań, do rozmowy, spotkania. Teraz głównie szukamy Żywych Książek – wszystkich tytułów, a także wolontariuszy i wolontariuszek – mówi Grzegorz Stefaniak, wiceprezes 9dwunastych.

Po raz pierwszy z Gejem i Lesbijką

W Żywej Bibliotece wypożyczasz tytuł i czytasz bez pośrednictwa druku. Czyli rozmawiasz w cztery oczy z człowiekiem ze środowisk zagrożonych dyskryminacją. W każdej dostępne są takie tytuły jak: Osoba z niepełnosprawnością ruchową, Weganin, Weganka, Trzeźwiejący Alkoholik, Trzeźwiejąca Alkoholiczka, Czeczen, Czeczenka, Ateista, Ateistka, Rom, Romni, Samodzielna Mama, Samodzielny Tata, Katolik, Katoliczka i wiele innych. We wcześniejszych białostockich Żywych Bibliotekach brakowało Geja, Lesbijki i Osoby Transseksualnej, bo samorządowe instytucje nie chciały się na to zgodzić. Tym razem będzie inaczej – bez żadnej dyskryminacji.

Celem projektu edukacyjnego, realizowanego cyklicznie w kilku polskich miastach, jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.

Jak cytują organizatorzy, Żywa Biblioteka powstała trochę przypadkiem. W 1993 roku przyjaciel kilku młodych ludzi z Kopenhagi został napadnięty. W reakcji na to wydarzenie, ci młodzi ludzie założyli w Kopenhadze stowarzyszenie „Stop Volden” – przeciwko przemocy, aby rozpocząć działania wśród swoich rówieśników, mające na celu zapobieganie takim sytuacjom. Ich lokalne akcje były niezwykle udane i w krótkim czasie zyskali liczne grono sympatyków.

W 2000 roku zostali poproszeni o przygotowanie wydarzenia, które przyciągnęłoby uczestników festiwalu muzycznego w Roskilde. Wśród kilku pomysłów, które się pojawiły, padł ten, aby ludzie mogli się nawzajem wypożyczać i w ten sposób poznawać, redukując jednocześnie dystans i uprzedzenia.

Opowiesz, jak ci się żyje?

Z białostockiej Żywej Biblioteki można skorzystać na trzy sposoby: uczestnicząc w koncertach w ramach Up To Date wpaść na chwilę lub na dłużej na pogawędkę, czyli zostać Czytelnikiem, Czytelniczką. Albo zostań Wolontariuszem, Wolontariuszką i wesprzeć zespół w organizacji (zgłoszenia na mail: kontakt@9dwunastych.org).

A można też zostać Żywą Książką, czyli opowiedzieć, jak ci się żyje jako osobie należącej do mniejszości, grupy dyskryminowanej bądź wobec której funkcjonują stereotypy. Swoje zgłoszenie należy przesłać poprzez link w wydarzeniu w mediach społecznościowych. Organizatorzy będą chcieli wiedzieć m.in., czym się kierujesz, zgłaszając swoją kandydaturę, jak oceniasz swoją wiedzę na temat praw człowieka, z jakimi stereotypami, uprzedzeniami, dyskryminacją spotykasz się w Twoim środowisku lokalnym i jakie masz podejście do rozmawiania o sobie? Ze swojej strony gwarantują, że zapewnią fizyczne i psychiczne bezpieczeństwo osób uczestniczących w wydarzeniu, a wcześniej obowiązkowo przeszkolą Żywe Książki. Co ważne, ich cele nie mogą być sprzeczne z celami Żywej Biblioteki, którymi są:

– tworzenie przestrzeni dialogu i porozumienia;

– działanie na rzecz poszanowania praw człowieka;.

– przekazywanie wiedzy i doświadczenia osób narażonych na dyskryminację, stereotypizację, uprzedzenia, wykluczenie;

– kształtowanie postaw otwartości i akceptacji wobec różnorodności społecznej.

Oczywistym jest więc, że każda Żywa Książka powinna być otwarta, gotowa do podania ręki wszystkim innym osobom i siedzenia z nimi przy jednym stole.

Podważyć uprzedzenia, które mamy wszyscy

Katalog tytułów jest szeroki: osoba transseksualna; lesbijka; gej; osoba, która wyszła albo wychodzi z bezdomności; rodzic dziecka niepełnosprawnego; osoba z niepełnosprawnością ruchową; trzeźwiejąca alkoholiczka, trzeźwiejący alkoholik; rodzimowierca, rodzimowierczyni; osoba z doświadczeniem przebywania w areszcie/ zakładzie karnym; wychowanek, wychowanka pieczy zastępczej; Żyd, Żydówka; osoba czarna; weganin, weganka; Czeczen, Czeczenka; uchodźca, uchodźczyni; ateista, ateistka; Rom, Romni/ Cygan, Cyganka; muzułmanin, muzułmanka; feministka; osoba z autyzmem; samodzielna mama, samodzielny tata; osoba aseksualna; katolik, katoliczka; senior, seniorka; osoba biseksualna; osoba prawosławna; Tatar, Tatarka.

Jak podkreślają organizatorzy, Żywa Biblioteka jest metodą podważającą uprzedzenia, które wszyscy mamy. Ma odzwierciedlać różnorodność społeczności, w której jest organizowana. Żywe Książki odpowiadają na zadanie pytania i opowiadają o własnych doświadczeń, aby zastępować wiedzą stereotypowe myślenie. Z pewnością nie każdego przekonają, ale z takiego spotkania Czytelnik, Czytelniczka wyjdą bogatsi o wiedzę, która pomoże w zrozumieniu innej perspektywy.

Żywa Biblioteka na Up To Date Festival 2019 w Białymstoku; 6 i 7 września, w godz. 19-24; Stadion Miejski w Białymstoku, wstęp bezpłatny - dla osób biorących udział w festiwalu.

Wydarzenie jest realizowane we współpracy z Up To Date Festival, Stowarzyszeniem Diversja z Wrocławia i współfinansowane ze środków z grantu instytucjonalnego Fundacji Batorego.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem