Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

W sobotniej (12 maja) uroczystości odsłonięcia pomnika wzięło udział kilka setek Białorusinów i tamtejszych Polaków. Obecni byli przedstawiciele Wojska Polskiego, polskiego korpusu konsularnego, rekonstruktorzy w strojach z czasów kościuszkowskich, działacze białoruskiej opozycji, przedstawiciele niezależnej kultury białoruskiej, w tym wybitny pisarz Uładzimir Arłou. Powiewały biało-czerwono-białe flagi (zakazane na Białorusi).

Na Białorusi odsłonięto pomnik Tadeusza KościuszkiNa Białorusi odsłonięto pomnik Tadeusza Kościuszki Fot. Dzięki uprzejmości Telewizji Biełsat

Po społecznej zbiórce

Projekt budowy pierwszego na Białorusi pomnika Kościuszki wsparło blisko siedemset osób, które wpłaciły na ten cel ponad 22 tys. rubli (prawie 40 tys. zł). Na tablicy cokołu pomnika widnieje po białorusku inskrypcja: „Tadeusz Kościuszko. 1746-1817. Wybitnemu synowi Białorusi od wdzięcznych rodaków”.

Pomnik miał być początkowo odsłonięty na początku marca, ale przez złe warunki pogodowe uroczystość przesunięto.

Jak informuje telewizja Biełsat, organizatorem społecznej zbiórki pieniędzy na ten cel był znany dziennikarz i językoznawca, prowadzący jeden z programów w tej stacji Hleb Łabadzienka. Posąg odlano na Ukrainie według projektu białoruskiego rzeźbiarza Hienka Łojki. Granitowy cokół jest darem prywatnej firmy kamieniarskiej.

Na Białorusi odsłonięto pomnik Tadeusza KościuszkiNa Białorusi odsłonięto pomnik Tadeusza Kościuszki Fot. Dzięki uprzejmości Telewizji Biełsat

W ubiegłym roku białoruska diaspora w Szwajcarii ufundowała posąg naczelnika w Solurze, gdzie zmarł i został pochowany w 1817. Inskrypcja jak się na nim miała pojawić: „Tadeusz Kościuszko – syn Białorusi” wywołała oburzenie polskiego MSZ. Resort kierowany wówczas przez Witolda Waszczykowskiego, skutecznie zakwestionował jej treść, argumentując, że Kościuszko to „bohater zarówno Polski, jak i Litwy, Białorusi i USA, uniwersalny bohater ludzkości, a nie wyłącznie syn Białorusi czy polski generał". Ostatecznie ograniczono się jedynie do jego imienia i nazwiska.

Tablica w Grodnie

Białoruskie władze uznają Kościuszkę za swojego bohatera narodowego. Jednak nie jest on oficjalnie honorowany, ponieważ walczył z Imperium Rosyjskim, do którego dziedzictwa odwołuje się oficjalny Mińsk.

W grudniu ubiegłego roku – w dwusetną rocznicę śmierci Kościuszki – w katolickim kościele katedralnym Grodna oficjalnie odsłonięto tablicę poświęconą jego pamięci. Na tablicy został wyryty napis po polsku i białorusku: „Tadeuszowi Kościuszce. Wdzięczni potomkowie”. W uroczystości odsłonięcia wzięli udział biskup Alaksander Kaszkiewicz, konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Grodnie Jarosław Książek oraz przewodniczący wydziału pracy ideologicznej, kultury i spraw młodzieży grodzieńskiej obwodowego komitetu wykonawczego. Inicjatorem wmurowania nowej tablicy był konsul generalny RP w Grodnie. Została wykonana ze szkła i zamontowano ją na lewo od ołtarza głównego.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.