Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Nagroda przyznawana przez Europejską Fundację Kultury z siedzibą w Amsterdamie, a fundowana przez Małgorzatę, Księżniczkę Niderlandów – przyznawana jest za tworzenie kultury przyczyniającej się do pozytywnych zmian w Europie.

Szacowne grono

W poprzednich latach wśród laureatów znaleźli się m.in. Borka Pavićević (serbska dramaturg i działaczka społeczna, założycielka Centrum Kulturowej Dekontaminacji w Belgradzie), Asli Erdogan (turecka pisarka i dziennikarka), Kretakor (węgierskie centrum sztuki współczesnej), Visual Culture Research Center (ukraińskie centrum badań nad sztukami wizualnymi będące platformą współpracy między naukowcami, artystami i działaczami społecznymi), Teatro Valle Occupato (włoski zespół teatralny, który chcąc zapobiec prywatyzacji rzymskiego teatru, rozpoczął strajk okupacyjny, później uspołecznił tę przestrzeń, rozpoczynając w niej działalność artystyczną i społeczną na nowych zasadach – współpracy pracowników i widzów).

Mesjasz z rodu Efraima. Audioobook przypomni sztetl, chasydów i filozofów

Żywa kulturalna agora

Teraz do tak szacownego grona dołącza zespół Pogranicza, który od ponad dwóch dekad pod wodzą Czyżewskiego pracowicie przyczynia się do budowania mostów, tworzenia postaw otwartości i wspólnotowości w Europie. To niewielka grupa, ale niezwykle pracowita i zaangażowana, skupiona na pracy w lokalnej przestrzeni, wprowadzająca innowacyjne pomysły w edukacyjnej pracy z młodym pokoleniem, ale i przyciągająca do siebie niezwykłe umysły z całego świata.

Jurorzy w uzasadnieniu nagrody argumentowali: „Pogranicze przez 28 lat swojej działalności stało się żywą, kulturalną agorą, przestrzenią pracy nad pamięcią oraz centrum refleksji nad złożoną historią i tradycją Sejn, Polski i obszarów pogranicza Unii Europejskiej”.

W tym roku nagrodzie przyświeca hasło „Odważni obywatele”. Wraz z zespołem Pogranicza otrzyma ją także Forensic Architecture (docenione za działalność w dziedzinie architektury eksperymentalnej, łączenie dyscyplin naukowych i artystycznych w innowacyjnych badaniach i twórczości multimedialnej).

Debaty i film

Laureaci otrzymają po 25 tysięcy euro. Obie organizacje zostały nagrodzone za determinację w zajmowaniu się – choć w różnej skali i w odmienny sposób – najpilniejszymi wyzwaniami współczesności.

– Ceremonia wręczenia Nagrody przez byłą przewodniczącą Europejskiej Fundacji Kultury Jej Wysokość Księżniczkę Niderlandów Małgorzatę odbędzie się 16 maja 2018 roku w teatrze Stadsschouwburg w Amsterdamie. Uroczystość zostanie poprzedzona cyklem debat i warsztatów w dniu 15 maja, które zgromadzą około stu osób z organizacji należących do sieci współpracy EFK – informuje Agnieszka Fedorowicz z Ośrodka Pogranicze.

W ramach przygotowań do uroczystości wręczenia Nagrody, zespół EFK odwiedzi Międzynarodowe Centrum Dialogu w Krasnogrudzie. Powstanie także krótki film prezentujący pracę Pogranicza.

Małgorzata i Krzysztof Czyżewscy z Ośrodka PograniczeMałgorzata i Krzysztof Czyżewscy z Ośrodka Pogranicze Fot. Grzegorz Dąbrowski / Agencja Wyborcza.pl

Przysłane z Azji

Szef Pogranicza, przebywający obecnie na Sri Lance, napisał na Facebooku:

„Pogranicze otrzymuje Europejską Nagrodę Kultury Księżniczki Małgorzaty – zwierzyłem się na pożegnanie Surandze, odpowiadając na pytanie, co mnie czeka po powrocie ze Sri Lanki.

– Czy to ważne dla ciebie?

– Bardzo ważne. To wyróżnienie dla całego mojego zespołu – grona wspaniałych ludzi, niezawodnych i głęboko praktykujących.

– Co jeszcze? (Drążył, jak przy każdej naszej rozmowie, nie poprzestając na pierwszych odpowiedziach, które w moim pojęciu zamykały sprawę.)

– To jest zaproszenie do grona wcześniej nagrodzonych, bardzo ważnych dla mnie twórców kultury i myślicieli, z którymi czasem dane mi było współpracować.

– Co jeszcze?

– Cieszę się na święto spotkania przy tej okazji, które odbędzie się w starym teatrze w Amsterdamie. Zgromadzą się tam „odważni obywatele”, którzy tworzą kulturę tak, jak ty praktykujesz ajurwedę – pracując jednocześnie nad ciałem, myślą i życiem duchowym, próbują odradzać tkankę łączną całego organizmu wspólnoty.

Musiała paść taka odpowiedź z mojej strony, by przebudził się w nim lekarz duszy ze starego rodu Wahalatantri:

– Uważaj, mieć szczęście to nie to samo, co być szczęśliwym…

Suranga wypowiedział te słowa ze świetlistą delikatnością, za którą kryła się żelazna stanowczość, wypracowana latami ascetycznej medytacji w głębi dżungli. Kawał drogi przeszliśmy razem, odnajdując powinowactwa między praktyką ajurwedy a kulturą głęboką. Jedynie ta nieostra fotografia zachowuje ślad prawdy o tym Spotkaniu…”.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.