Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

W poniedziałek (20.11) wieczorem, tuż po tym, gdy Trybunał Sprawiedliwości UE wydał postanowienie nakazujące Polsce natychmiastowe zaprzestanie wycinki Puszczy Białowieskiej, organizacje proekologiczne skupione w koalicji Kocham Puszczę wydały oświadczenie i apel do ministra Szyszki.

100 tysięcy euro dziennie kar na Polskę. Szyszko zapłaci za Puszczę Białowieską?

Sprawa bezprecedensowa

Zgodnie z postanowieniem Trybunału wycinka w Puszczy Białowieskiej nie może być prowadzona oprócz sytuacji wyjątkowej i bezwzględnie koniecznej dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. W razie stwierdzenia naruszenia tego nakazu Trybunał zasądzi zapłatę przez Polskę na rzecz Komisji kary w wysokości co najmniej 100 tysięcy euro dziennie. Organizacje proekologiczne w oświadczeniu piszą:

„Jest to sprawa bezprecedensowa. Nigdy wcześniej Trybunał nie zagroził nałożeniem kar finansowych na tak wczesnym etapie postępowania. Trybunał pokazał również, że nie przekonują go argumenty ministra o konieczności wycinania drzew ze względów bezpieczeństwa. Trybunał zastrzegł, że argument o bezpieczeństwie może być używany tylko w odniesieniu do głównych dróg w Puszczy lub infrastruktury. Minister Szyszko na początku tłumaczył wycinkę walką z kornikiem, obecnie właśnie względami bezpieczeństwa, choć ścinane są drzewa, które znajdują się w znacznej odległości od szlaków i dróg publicznych. Do wycinki używany jest ciężki sprzęt, który nie tylko usuwa drzewa, ale też dewastuje wszystko, co się znajduje w ich sąsiedztwie. Stare świerki, niezgodnie z decyzją Trybunału i bez żadnego związku ze względami bezpieczeństwa codziennie wywożone są z Puszczy”.

Puszcza Białowieska. Blokada wywózki ściętych drzewPuszcza Białowieska. Blokada wywózki ściętych drzew Fot. Obóz dla Puszczy

Zapłacimy my, podatnicy

Ekolodzy zaznaczają: „Jako koalicja organizacji pozarządowych (ClientEarth Prawnicy dla Ziemi, Dzika Polska, Greenpeace, Greenmind, OTOP, Pracownia na rzecz Wszystkich Istot, WWF) apelujemy do ministra środowiska o natychmiastowe wstrzymanie cięć i wycofanie z Puszczy harwesterów, zaprzestanie wywózki drewna i ochronę unikatowej przyrody Puszczy Białowieskiej.”

Podkreślają:

„To niechęć ministra Szyszki do konstruktywnego dialogu na temat Puszczy Białowieskiej, ignorowanie przez niego stanowiska większości przedstawicieli polskiej i światowej nauki oraz znaczącej części społeczeństwa przy jednoczesnym łamaniu prawa unijnego zmusiły Trybunał do sięgnięcia po tak drastyczne środki, jak kary finansowe. Z danych z nadleśnictw wynika, że od stycznia do końca sierpnia wycięto w Puszczy ponad 138 tys. metrów sześciennych – czyli około 140 tys. drzew, w tym dużą część w najstarszych częściach lasu. Narusza to nie tylko postanowienie Trybunału Sprawiedliwości, ale też wymogi ochrony strefowej UNESCO oraz zasady Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Natura 2000 Puszcza Białowieska.

Timmermans: Nowe informacje o nielegalnych cięciach w Puszczy Białowieskiej

Koalicja Kocham Puszczę wyraża nadzieję, że minister Szyszko będzie przestrzegał postanowienia Trybunału. W przeciwnym razie, za bezprawne działania ministra Szyszki zapłacą wszyscy Polacy. Nie dość, że wycinany jest najcenniejszy las w Polsce, wbrew nauce, prawu i rozsądkowi, to kary będą płacone z państwowego budżetu, a więc z kieszeni każdego podatnika”.

Stara Białowieża, spacer w obronie Puszczy BiałowieskiejStara Białowieża, spacer w obronie Puszczy Białowieskiej Fot. Grzegorz Dąbrowski

Bez taryfy ulgowej

Katarzyna Jagiełło z Greenpeace'u Polska komentuje poniedziałkowe postanowienie Trybunału:

– To trudna, ale dobra decyzja. Zaprzestanie wycinki, wycofanie harwesterów to pierwsze kroki, aby powstrzymać dewastację Puszczy Białowieskiej i uniknąć kar. Kolejnym krokiem, który da nam pewność, że Polki i Polacy nie zapłacą za błędne decyzje ministra Szyszki, jest powołanie składającej się m.in. z naukowców i przedstawicieli organizacji pozarządowych komisji ds. bezpieczeństwa, która realnie oceniać będzie, które drzewa rzeczywiście wymagają powalenia – sytuacja, w której względy bezpieczeństwa są nadużywane do wycinania i sprzedaży starych świerków, jest nie do zaakceptowania.

Z kolei Agata Szafraniuk, ClientEarth Prawnicy dla Ziemi mówi:

– Dzisiejsza decyzja Trybunału jest przełomowa, gdyż mówi o konkretnych kwotach, które grożą nam, jeśli minister Szyszko nie dostosuje się do decyzji i będzie kontynuował wycinkę. Jest to precedens – nigdy wcześniej Trybunał nie rozważał możliwości kary na tak wczesnym etapie. Pokazuje to, że Trybunał w przypadku wycinki w Puszczy Białowieskiej nie będzie stosował taryfy ulgowej oraz daje mocny sygnał innym krajom UE, że nie ma tolerancji dla lekceważenia unijnego prawa.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.