Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Najbliższe takie oprowadzanie z audiodeskrypcją lub z elementami audiodeskrypcji – już w środę i czwartek, 15 i 16 listopada. W listopadzie z takiej możliwości będzie można skorzystać pięć razy w przypadku dwóch wystaw: „Centralna, Środkowo-Wschodnia” (w Galerii Arsenał przy ul. Mickiewicza 2) oraz „Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu” (w elektrowni, ul. Elektryczna, wejście od Świętojańskiej).

Przygotowanie i realizacja audiodeskrypcji: Agnieszka Pawelska, Justyna Zieniuk. Wstęp wolny.

Wystawa w Galerii ArsenałWystawa w Galerii Arsenał Fot. AG

Plan jest następujący:

Wystawa „Centralna, Środkowo-Wschodnia”

* 15 listopada, godz. 17 – oprowadzania po wystawie z elementami audiodeskrypcji (widzący mają zasłonięte oczy i zwiedzają część wystawy bez patrzenia)

* 16 listopada, godz. 15:30 – oprowadzania z audiodeskrypcją po wystawie

Wystawa „ Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu”

* 22 listopada, godz. 14 – oprowadzania z audiodeskrypcją po wystawie

* 23 listopada, godz. 12 – oprowadzania po wystawie z elementami audiodeskrypcji (widzącym zasłaniamy oczy i zwiedzamy część wystawy bez patrzenia)

* 24 listopada, godz. 12.30 – oprowadzania z audiodeskrypcją po wystawie.

Audiodeskrypcja jest metodą, która umożliwia osobom niewidomym lub słabowidzącym zapoznanie się z dorobkiem sztuki filmowej, teatralnej czy plastycznej.

– W przypadku filmu lub teatru uzupełnieniem opisu są dialogi, muzyka i inne dźwięki przynależne ruchomemu obrazowi. Natomiast malarstwo, rzeźba czy architektura mogą najczęściej zaistnieć dla osoby niewidomej wyłącznie dzięki słownemu przekładowi – mówi Magdalena Wieremiejuk z Galerii Arsenał. – Wydarzenie w ramach projektu „Sztuka nie zna żadnych barier – oferta Galerii Arsenał dla osób z niepełnosprawnościami wzroku i słuchu”.

O wystawach

„Centralna, Środkowo-Wschodnia”

Wystawa fotograficzna prezentująca prace artystów z różnych krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

W wystawie udział biorą: Jan Brykczyński, Dénes Farkas, Ivars Gravlejs, Lukas Jasansky/Martin Polak, Sasha Kurmaz, Diana Lelonek, Lucia Nimcova, Markéta Othová, Peter Puklus, Mateusz Sadowski, Indre Šerpytyte, Algirdas Šeškus, Andrzej Tobis, Rimaldas Vikšraitis.

Jak mówi kurator wystawy – Adam Mazur – fotografia środkowoeuropejska nie doczekała się jak do tej pory osobnego, monograficznego opracowania. Choć twórcy z Węgier, Polski, Czech, Słowacji, Litwy, Łotwy, Estonii i Ukrainy uznawani są „na Zachodzie” za osobny, ciekawy fenomen, to właściwie nie wiemy nic o specyfice ich działalności i charakterze artystycznej pracy.

– Pracując nad wystawą – interesowało mnie centrum, sam środek Europy. Fotografia i kolejne jej warstwy: literatura, sztuka, nawet film. Historia również stanowiła punkt odniesienia. Zwłaszcza historia w skali mikro: jednej osoby, jednego cyklu, a nawet jednego zdjęcia. Piękno pejzażu. Poezja wizualna. Przenikanie się obrazu z tekstem – pisze Mazur w materiałach do wystawy. – Zaproszeni przeze mnie twórcy wystawiają razem pierwszy raz, definiując mglistą, choć powoli wyłaniającą się zza horyzontu ideę tego, czym jest współczesna fotografia środkowoeuropejska.

„Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu”

Inspiracją dla artystów stał się projekt kina-oka pochodzącego z Białegostoku Dzigi Wiertowa, jednego z najwybitniejszych dokumentalistów w dziejach kina. Słynny filmowiec stworzył koncepcję dzieła filmowego bez udziału aktorów, scenografów i reżyserów, która polegała na badaniu możliwości przekazu obrazu rejestrowanego za pomocą kamery.

Jak w tej koncepcji odnaleźli się współcześni artyści? Na wystawie oglądać można prace znakomitych twórców, takich jak m.in.: Józef Robakowski, Zbigniew Rybczyński, Krzysztof Kieślowski, Anna Baumgart, Kuba Bąkowski, Kazimierz Bendkowski, Wojciech Bruszewski, Attila Csörgo, Aleksandra Czerniawska, Zbigniew Gostomski, Grupa Budapeszt, Tomasz Konart, Paweł Książek, Marlena Kudlicka, Paweł Kwiek, Norman Leto, Jolanta Marcolla, Anna Molska, Joanna Rajkowska, Zbigniew Rogalski, Ryszard Waśko, Piotr Wyrzykowski.

Dziga Wiertow (1896-1954) urodził się w Białymstoku w rodzinie żydowskich intelektualistów jako Dawid Abelowicz Kaufman. Tu spędził dzieciństwo i wczesną młodość, nim w wieku 19 lat wyemigrował do Moskwy. To właśnie w Białymstoku pisał swoje pierwsze utwory, a także zdobył wykształcenie artystyczne, które w późniejszych latach zaowocowało kolejnymi radykalnymi eksperymentami.

Niestety, to właśnie w rodzinnym mieście zdjęcia upamiętniającej go tablicy z Białostockiego Ośrodka Kultury zażądali radni PiS i IPN, argumentując to tym, że wybitny dokumentalista, twórca kroniki filmowej, służył komunistycznej propagandzie.

Teraz postać Dzigi Wiertowa wraca w wystawie zorganizowanej z okazji 100-lecia awangardy w Polsce.

– Wystawa „Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu” problematyzuje dziedzictwo idei Wiertowa i rosyjskiego konstruktywizmu w polskiej sztuce współczesnej. Zmierza do ukazania, w jaki sposób rewolucyjne koncepcje artysty oraz postulaty środowiska LEF-u materializują się w praktykach współczesnych twórców – mówi Przemysław Strożek, kurator wystawy. – Białostocka ekspozycja przywołuje osobowość Wiertowa głównie w sferze ideotwórczej i zderza ze sobą wybrane prace współczesnych artystów, często bardzo od siebie odmienne, ale łączące się w perspektywie eksplorowania nowych znaczeń awangardowego przewrotu. Wystawa zadaje tym samym pytania: ile pozostało z filmowej estetyki konstruktywizmu lat 20. we współczesnej kulturze? W jaki sposób współcześni polscy artyści asymilują i przetwarzają (świadomie lub nie) rewolucyjne idee Wiertowa i konstruktywistycznej awangardy w ogóle? Jak wiele zawdzięczamy Wiertowowi, konstruktywistom i ich znamiennym odkryciom? Jak bardzo Wiertow zmienił nasz stosunek do sztuk wizualnych i ruchomych obrazów?

Wystawa prezentuje szeroki i niejednolity wybór prac: od powstałych w końcu lat 60. ubiegłego wieku po stworzone specjalnie na okoliczność tej ekspozycji.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.