Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Główne uroczystości w Białymstoku – tradycyjnie już przed pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego – poprzedziły przed południem uroczyste liturgie w prawosławnej katedrze pod wezwaniem Świętego Mikołaja oraz katedrze katolickiej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Sprostać nowym wyzwaniom

Rano na miejskim stadionie przy ulicy Słonecznej zorganizowano XVII Bieg Niepodległości. Po głównych uroczystościach pod pomnikiem marszałka Piłsudskiego, przy bramie Pałacu Branickich, można było wziąć udział w zorganizowanej przez harcerzy grze miejskiej przybliżającej losy żołnierzy AK na Kresach Wschodnich. W kinie Ton pieśni patriotyczne wykonywał polski chór i dziecięcy zespół z Grodna (koncert odbył się z inicjatywy prezesa PiS w Podlaskiem, ministra rolnictwa Krzysztofa Jurgiela), a w Podlaskim Urzędzie Wojewódzkim w programie obchodów znalazł się koncert artystów z policealnego studiom wokalno-aktorskiego: „Po STOkroć Polska”.

W czasie uroczystości pod pomnikiem marszałka Piłsudskiego w przemówieniu wojewoda podlaski Bohdan Paszkowski (PiS) szeroko nawiązywał do historii dotyczącej utraty polskiej państwowości i okoliczności jej odzyskania. Namawiał, aby pamiętać o tych pokoleniach, które „nie tylko krwią, ale i pracą oraz wysiłkiem twórczym” pracowały na to, żeby tę niepodległość odzyskać.

Białystok lata 1936 - 1938Białystok lata 1936 - 1938 Fot. Bolesław Augustis/albom.pl

Przedwojenny Białystok w sieci. Dwa tysiące zdjęć Augustisa do digitalizacji

– Trudno byłoby sobie wyobrazić historię Polski bez Mickiewicza, Słowackiego czy Sienkiewicza, którzy przecież ten duch polski utrzymywali i inspirowali wiele pokoleń do tego wysiłku, aby tę państwowość przywrócić – dodał.

Podkreślał wysiłek w staraniach o odzyskanie niepodległości przez Polskę – jak to określił – elit przywódczych ówczesnego czasu.

Zaznaczył:

– Dzisiaj możemy się cieszyć z daru wolności, czerpać z tego pięknego dorobku przeszłych pokoleń i należy im się cześć. Dzisiaj przed nami zadanie, aby te polskie ramy państwowe wypełniać jak najlepszą treścią. I wynikającą z naszej tradycji, i z tego dorobku naszych przeszłych pokoleń, ale też tą treścią, którą niosą nowe wyzwania. Mam nadzieję, że będziemy w stanie sprostać temu zadaniu, aby budować państwo sprawiedliwe, zasobne, którym będziemy łączyć tę naturalną potrzebę rozwijania aspiracji indywidualnych z tym, aby je kształtować również na rzecz wspólnoty naszego narodu, naszego państwa.

Wojewoda – jak stwierdził – odwołując się do tradycji anglosaskich z okazji Święta Niepodległości życzył, aby „w zmaganiach o te nasze dziś i jutro Bóg pobłogosławił”.

Rozwój to relacje między ludźmi

Wicemarszałek podlaski Maciej Żywno (PO) z kolei wspominając o konieczności pamiętania i oddawania czci tym wszystkich, którzy przysłużyli się do niepodległości Polski, zwrócił uwagę nawiązując do myśli Józefa Piłsudskiego:

– Musimy pamiętać, że nasza postawa dziś, będzie owocowała w przyszłości, a opierać się musi na pamięci przeszłości. Musimy pamiętać ile wysiłku trzeba poświęcić, by naszą wolność pielęgnować, niepodległość chronić, a o rozwój i szczęście rodaków zabiegać. Rozwój naszego kraju, naszego regionu to nie tylko dobra infrastruktura, świetnie wykorzystane środki unijne, nowe miejsca pracy czy też przepiękne obiekty kulturalne. Ten rozwój to także relacje między ludźmi, których budowanie zajmuje lata, a popsuć można szybko. Wato zatem pamiętać, że niepodległa, wolna Polska powinna być krajem, w którym sąsiedzi są przyjaciółmi, a społeczność lokalna, wspólnota lokalna opiera się o silne więzi i współdziałanie.

Białystok lata 1936 - 1938

Odpowiedzialność najważniejsza

Natomiast prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski zwracał się do oficjalnych gości i setek białostoczan, z których tylko niektórzy przyszli świętować z biało-czerwonymi chorągiewkami i przypiętymi kotylionami w barwach narodowych:

– Cieszę się, że mogę się do państwa zwracać jako wolny obywatel, wolnego kraju. Wolność to wartość, która wyda się bezdyskusyjna. Wiemy, że jest bez ceny, warta każdej ofiary. Bywa jednak, że próbując wolność zdefiniować, pamiętamy wyłącznie o przywilejach z nią związanych, o obowiązkach przypominając sobie mniej chętnie. Tymczasem wolność to prawo do podejmowania własnych, samodzielnych decyzji, ale tylko wtedy, gdy gotowi jesteśmy wziąć na siebie odpowiedzialność za ich podjęcie, a przyznać trzeba, że w wielu sytuacjach nie jeden z nas ochoczo zrzuca ten ciężar.

I podkreślał:

– Deklarując niezmiennie nasze przywiązanie do wolności, w praktyce codziennej jakże często poszukujemy kogoś, kto nam tę wolność ograniczy, biorąc na siebie nasze decyzje, a przede wszystkim skutki. Nie jest tymczasem wolność samowolą, która pozwalałby nam robić tylko to na co mamy ochotę. W jej definicji najważniejsza jest właśnie odpowiedzialność.

Przyznał także, mówiąc o odpowiedzialności jako fundamencie niepodległości:

– Wielkim wyzwanie jest walka o odzyskanie utraconej suwerenności, czy stawianie czoła zagrożeniom, które mogłyby jej zagrozić. Równie wielkim zadaniem jest jednak codzienne pielęgnowanie naszej wolności, rozwijanie w sobie sztuki podejmowania odpowiedzialnych decyzji, gotowość do ciężkiej pracy na rzecz wspólnego dobra. A co za tym idzie rezygnacji z własnych korzyści jeśli tylko mogą one przynieść szkodę naszej wspólnocie.

Oficjalne uroczystości zwyczajowo zakończyły apel poległych, salwa honorowa i apel Wojska Polskiego.

Białystok lata 1936 - 1938

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.