W jednym teatrze przywołano klimat puszczy, w drugim - atmosferę "Dziadów" przygotowywanych wiele lat temu w warszawskim wieżowcu. Na stadionie całą noc rozbrzmiewało electro i techno, a pod Pałacem Branickich widzowie przenieśli się w czasy hetmana... W sobotę (2.09) trzeci dzień Białystok trwał w Innym Wymiarze. Taką zresztą rozszerzoną nazwę posiada festiwal Wschód Kultury, który od czwartku anektuje różne miejskie przestrzenie.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Nawet ta niepełna wyliczanka sobotnich spektakli i koncertów pokazuje jak różnorodny jest program festiwalu. A przecież wspomnieć jeszcze trzeba o innych sobotnich wydarzeniach – wystawach w galerii Arsenał i elektrowni, spacerze edukacyjnym, koncercie klubowym w Famie, familijnej strefie teatralnej urządzonej pod ratuszem, warsztatach nad rzeką Białą. Imprez jest ogrom, choć akurat w sobotę szansa do obejrzenia wszystkich się zwiększyła – niektóre spektakle choćby prezentowano dwa razy.

Perkun szalał na koncercie

Tak było w przypadku „Puszczańskich opowieści” Kooperacji Flug w Białostockim Teatrze Lalek. Świetnie, że organizatorzy włączyli do programu tę produkcję młodych utalentowanych aktorów znających się z Akademii Teatralnej, dziś już pracujących albo na własną rękę, albo w białostockich teatrach. Skrzyknęli się, założyli Kooperację, na podstawie legend i opowiadań spisanych przez Waldemara Sieradzkiego – wieloletniego nadleśniczego Puszczy Białowieskiej oraz Puszczy Knyszyńskiej – stworzyli teksty, a muzykę – podczas nocnych jam sessions. Tak powstały „Puszczańskie Opowieści” – świetny projekt: ni to koncert, ni to spektakl, który potrafi przenieść słuchaczy w ostępy Puszczy Białowieskiej, rozbawić, skłonić do refleksji. Przede wszystkim zaś zafundować znakomite muzyczne aranżacje i intrygujące wykonanie. Aktorzy, grają, śpiewają, sami świetnie się na scenie bawią i taką energię też przekazują innym – żonglując różnymi motywami muzycznymi, w jednym koncercie mieszcząc i liryczne serenady, i folk, i porządny rockowy koncert. I oczywiście odgłosy Puszczy: kląskanie, pohukiwanie, plumkanie, świsty, szumy...

Puszczańskie opowieści
Puszczańskie opowieści  Katarzyna Pietruska

Z kątów sceny wyłażą rozmaite dziwostwory, nawet Perkun przybędzie i za pomocą tłumacza obwieści to i owo, a potem zagra jak metalowiec. Jagodowa baba, ludki leśne, zwierzaki takie i owakie – przez scenę przewinie się osobliwa galeria postaci – opowiedziana, wyśpiewana, i to jak wyśpiewana! Głosy młodzi artyści mają naprawdę interesujące. Spektakl ma figlarny klimat, który też szybko może się zamienić w złowieszczy – nawet w takim koncercie nie sposób uciec od dramatycznych wydarzeń, które dzieją się w Puszczy teraz. Flug opowiada o nich przejmująco, poetycko, choć trafia w punkt.

Gusła w Pudełku

Wschód Kultury/Inny Wymiar. Spektakl 'Pudełko'
Wschód Kultury/Inny Wymiar. Spektakl 'Pudełko'   AGNIESZKA SADOWSKA

W Teatrze Dramatycznym gościł neTTheatre ze spektaklem „Pudełko” w reż. Pawła Passiniego i słowem Jacka Kopcińskiego. To historia niezwykłej duchowej łączności między Mironem Białoszewskim a niewidomą Jadwigą Stańczakówną, dla której nagrywał swoje utwory i spektakle. Intrygujący spektakl – łączący szamańsko wręcz pokazany obrzęd „Dziadów” i opowieść skąd się pomysł na spektakl wziął. A wziął się z 46 plastikowych pudełeczek, które Kopciński w latach 70 znalazł w mieszkaniu Stańczakowej – kaset, na które poeta nagrywał właśnie dla niej. Po otwarciu tych pudełeczek po latach narodził się pomysł stworzenia spektaklu, który pokazuje fascynującą postać Białoszewskiego, jego wizjonerski i kameralny jednocześnie teatr i myślenie o „Dziadach”.

Na scenie w Dramatycznym wszystko to przywołano w jednym spektaklu, który poza granice spektaklu wykraczał. Na środku – kilkanaście dziewcząt/dusz – tańczyło w opętańczym wręcz plemiennym tańcu, powtarzając jak mantrę „Co to będzie, co to będzie”, malując przed oczami widzów afrykański wręcz klimat guseł, dziadów – tych mickiewiczowskich i każdych innych. W tle na wielkim ekranie majaczyły się zachowane i odrestaurowane nagrania spektakli Białoszewskiego urządzane w jego prywatnym mieszkaniu gdzieś na jednym z ostatnich pięter w warszawskim wieżowcu. Między obrazami i tańczącymi jak w próżni tkwi Poeta, a z boku przysiadł Narrator, który opowiadał o Białoszewskim i jego teatrze.

Wschód Kultury/Inny Wymiar. Spektakl 'Pudełko'
Wschód Kultury/Inny Wymiar. Spektakl 'Pudełko'   AGNIESZKA SADOWSKA

Wszystko to łączyło się w sposób intrygujący i przywoływało klimat sprzed lat, gdy „Białoszewski wchodził do ciasnego pudełka domowego teatru, zapraszał garstkę osób i odprawiał swoje poetyckie gusła”. Gusła i taniec odprawiane w Węgierce były na tyle sugestywne, że aż chciało się wskoczyć w krąg tańczących dusz i poddać się transowi.

Pałac mienił się kolorami

W tym samym czasie pod Pałacem Branickich koncert organizowany przez Fundację Pro Anima i Dom Kultury Śródmieście też przywoływał dawne czasy, ale bardziej zamierzchłe. Pod osobistą rezydencją hetmana Branickiego muzycy starali się przywołać muzyczny klimat z jego czasów – wszystko w odpowiedniej charakteryzacji ogrodów i odpowiednim oświetleniu.

Zabrzmiały dzieła Handla, wykonywanych przez blisko 50 muzyków śpiewających oraz  grających na instrumentach dawnych, wchodzących w skład Zespołu Muzyki Dawnej DILETTO pod dyrekcją Anny Moniuszko. Do muzyki tańczyli też ubranie w stroje z epoki tancerze Zespołu Muzyki i Tańca Dawnego Capella Antiqua Bialostociensis. Pałac mienił się różnymi kolorami. A na finał w niebo poszybowały fajerwerki.

Wschód Kultury/Inny Wymiar. Koncert muzyki dawnej pod Pałacem Branickich
Wschód Kultury/Inny Wymiar. Koncert muzyki dawnej pod Pałacem Branickich  AGNIESZKA SADOWSKA

Jedni słuchali muzyki barokowej, inni mogli zanurzyć się w rytmy współczesne.

Stadion miejski przez całą noc wypełniał ambient, experimental i taneczna elektronika – na koncerty Taste The East zjechali przedstawiciele gatunku z kilku krajów, m.in. z Litwy, Ukrainy, Niemiec, Białorusi i Polski, a same spotkanie na stadionie było świetnym wstępem do festiwalu Up To Date, który rozpocznie się tu za tydzień.

W tym samym czasie w Famie zabrzmiał miks rosyjskiego folku i mrocznej elektroniki -zagrał rosyjski producent „Oligarkh”, supportowany przez Miss God.

W sobotę Galeria Arsenał otworzyła też dwie wystawy. W siedzibie przy Mickiewicza oglądać można prace jednego z najciekawszych kolektywów ukraińskich Open Group, a w elektrowni – wystawę „Uwaga! Granica”, w której o różnym poziomie graniczności opowiada kilkudziesięciu artystów, m.in. Mirosław Bałka i Anna Baumgart.

Granica, retrospektywa i tatuaż z własną biografią. Dwie wystawy w Arsenale

Co jeszcze

W niedzielę (3.09) festiwal się kończy. Zaplanowano jeszcze m.in. spektakl Teatru Aurora z Puńska, który pokaże „Baśń o Ciurlonisie” – genialnym malarzu i kompozytorze litewskim oraz „Noc Nigunów” (koncert Vocal Varshe i Adeb Chamoun). W synagodze w Tykocinie (tam zaprasza Muzeum Podlaskie) usłyszymy chasydzkie sylabiczne pieśni bez słów – niguny w wykonaniu znakomitego trio wokalnego (którego muzycznym żywiołem są liturgiczne i świeckie pieśni żydowskie) oraz wybitnego syryjskiego perkusjonalisty (sięgającego po bliskowschodnie połamane rytmy i chorał aramejskim kościołów chrześcijańskich).

W programie jest premiera katalogu wystawy i panel dyskusyjny towarzyszący otwartej wystawie „Sąsiedzi wyjechali do Treblinki”. I miejska potańcówka w Parku Zwierzynieckim, do której zagra Live Orkiestra.

Na finał festiwalu przygotowano pokaz mody. Swoje kolekcje zaprezentują Mykytyyuk & Yatsentyuk (Lwów, Ukraina), Vladislav Osipov (Odessa, Ukraina), Barbara Piekut (Białystok, Polska) i Wojciech Bokłago de Bof (Białystok, Polska).

PROGRAM

3 września (niedziela)

10.00-17.00 Sąsiedzi wyjechali do Treblinki – wystawa

org. Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK, Białostocki Ośrodek Kultury – Białostocki Ośrodek Kultury / Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19, wstęp wolny

10.00-18.00 Open Group Ze względu na okoliczności (UA) – wystawa

org. Galeria Arsenał w Białymstoku – Galeria Arsenał, ul. A. Mickiewicza 2, wstęp wolny

10.00-15.00 Warsztaty rodzinne nad rzeką Białą

org. Fundacja Teatr Latarnia – Bulwar rzeki Białej, wstęp wolny

11.00 Open Group Ze względu na okoliczności (UA) – oprowadzanie autorsko-kuratorskie, tłum. na polski język migowy

org. Galeria Arsenał w Białymstoku – Galeria Arsenał, ul. A. Mickiewicza 2, wstęp wolny

12.00 Uwaga! Granica – dyskusja z udziałem artystów (wydarzenie towarzyszące) org. Galeria Arsenał w Białymstoku – Galeria Arsenał, ul. A. Mickiewicza 2, wstęp wolny

14.00-19.00 Bliscy sąsiedzi – mozaika kultur – strefa wydarzeń familijnych

org. Stowarzyszenie Kulturalne „Pocztówka” – Rynek Kościuszki, wstęp wolny

17.00 Teatr Aurora Baśń o Curlonisie – spektakl i spotkanie z artystami

org. Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku – Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki, ul. Elektryczna 2, bezpłatne wejściówki

17.00 Potańcówka miejska z Live Orkiestra

org. Białostocki Ośrodek Kultury – Park Zwierzyniecki, wstęp wolny

18.30 Sąsiedzi wyjechali do Treblinki – premiera katalogu wystawy i panel dyskusyjny

org. Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK, Białostocki Ośrodek Kultury – Białostocki Ośrodek Kultury / Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19, wstęp wolny

19.00 Vocal Varshe i Adeb Chamoun (SY) Noc Nigunów – koncert

org. Muzeum Podlaskie w Białymstoku – Wielka Synagoga w Tykocinie, ul. Kozia 2, wstęp wolny, zapewniony przejazd w obie strony (ok. 50 miejsc) – bezpłatne wejściówki na przejazd dostępne w dniu koncertu w kasie kina Forum (ul. Legionowa 5), zbiórka o godz. 17.30 na placu przed Białostockim Ośrodkiem Kultury (ul. Legionowa 5).

20.00 Inny Wymiar Mody: Mykytyyuk & Yatsentyuk (UA), Vladislav Osipov (UA), Barbara Piekut, Wojciech Bokłago de Bof – pokazy mody

org. Stowarzyszenie na Rzecz Muzeum Mody i Tekstyliów ITE w Białymstoku – Hala Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, ul. Oskara Sosnowskiego 11, wstęp wolny

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Jarosław Kurski poleca
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem