Łączy nas nazwa, wspólne korzenie mieszkańców i sentyment. Dlatego nie możemy być obojętni. Władze Białegostoku włączyły się w akcję wsparcia miejscowości o tej samej nazwie na Syberii, gdzie spłonął zabytkowy drewniany kościółek - symbol pamięci o polskości.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Z pomocą spieszy prezydent miasta Tadeusz Truskolaski i miejska instytucja Muzeum Pamięci Sybiru. Nie mogą przekazać pieniędzy za granicę, nie ma takiej możliwości prawnej.

– Co nie znaczy, że mamy siedzieć z założonymi rękami – mówił prezydent Truskolaski podczas konferencji prasowej we wtorek (13.06).

Konferencja w sprawie pomocy w odbudowie kościoła, który spłonął we wsi Białystok na Syberii
Konferencja w sprawie pomocy w odbudowie kościoła, który spłonął we wsi Białystok na Syberii  AGNIESZKA SADOWSKA

Odwiedził Syberię w sierpniu 2011 roku. Był w kościele p.w. św. Antoniego Padewskiego we wsi Białystok w obwodzie tomskim, która została założona przez dobrowolnych imigrantów z guberni grodzieńskiej i wileńskiej pod koniec XIX wieku. Widział, ile znaczy dla ich potomków – nie jest jedynie miejscem kultu religijnego, ale służy pielęgnowaniu polskości. Choć msze odprawiane są po rosyjsku (z uwagi na rodziny rosyjskie i ormiańskie), to ludzie modlą się też po polsku.

A raczej – modlili.

W nocy z 18 na 19 kwietnia 2017 roku, o godz. 4 nad ranem wybuchł pożar. Budynek spłonął doszczętnie, zostały tylko ceglane fundamenty. Przyczyny pożaru nie są znane.

Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy
Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy  belostok-catholic.ru

Ludzie muszą odbudować kościół sami

Gdy społeczność katolicka nieco się otrząsnęła, narodził się pomysł, by kościółek odbudować. Nie można liczyć na finansowanie przez państwo, bo nie był oficjalnie uznany za zabytek. Chociaż nim był – jedynym drewnianym domem modlitwy, który zachował się na Syberii Zachodniej. Służył wiernym ponad sto lat.

5 czerwca ruszyła witryna internetowa belostok-catholic.ru oraz akcja zbiórki funduszy na rzecz odbudowy kościoła pod hasłem „Syberyjski Białystok – zmartwychwstanie”. Prowadzi ją parafia katolicka p.w. Matki Bożej Królowej Różańca Świętego w Tomsku, wspierają księża, historycy, Polonia.

Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy
Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy  belostok-catholic.ru

– Dostępnych jest kilka numerów kont, na które datki można wpłacać zarówno w złotówkach, jak i w funtach brytyjskich, euro, dolarach i rublach – opowiada Agnieszka Kaniewska, wrocławianka, która mieszka na Syberii od sierpnia 2014 roku, pisze doktorat, wykłada na uniwersytecie i zaangażowała się w akcję. Przyjechała na Podlasie, by opowiedzieć o tym niezwykłym miejscu. Podkreśla, że kościół w Białymstoku był też miejscem spotkań dla dzieci i młodzieży, taką swoistą świetlicą. Dlatego podczas odbudowy ważne jest, by do budynku „przytulić” jeszcze drugą salę. Jeśli uda się zaangażować Caritas, będą szanse na większą powierzchnię, a jeśli nie – przyda się choćby mała salka katechetyczna. W wakacje mają być opracowane dwa kosztorysy i wtedy już będzie wiadomo, ile pieniędzy potrzeba.

Dotrzeć z informacją

– Będę zabiegał o spotkanie z nowym metropolitą i spróbuję zainteresować go tematem – deklaruje prezydent Tadeusz Truskolaski.

Oprócz tego miasto ma szereg pomysłów, jak dotrzeć z informacją do mieszkańców, a także szerzej – jak nagłośnić losy Polaków na Syberii. Wystawę tematyczną na sierpień szykuje Muzeum Pamięci Sybiru. Jego dyrektor prof. Wojciech Śleszyński opowiada o tym, jak syberyjski Białystok ucierpiał w okresie represji stalinowskich. W 1931 r. kościół rozstał zamknięty. W 1938 aresztowano niemal wszystkich mężczyzn w wiosce i rozstrzelano w ramach „polskiej akcji NKWD”. Kościół zamieniono na magazyn dla zboża. Parafianie odzyskali go dopiero w latach 90. XX w.

Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy
Kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego w syberyjskim Białymstoku spłonął doszczętnie po Wielkanocy  belostok-catholic.ru

Wschód Znany-Nieznany

Na jednej wystawie muzeum nie poprzestanie. Wspólnie z Agnieszką Kaniewską przygotowuje wniosek o duży (polsko-niemiecko-rosyjski) grant edukacyjno-naukowy na upamiętnianie represji wobec ludności polskiej z 1938 roku.

A już w najbliższym czasie władze Białegostoku zapraszają na dwa spotkania, podczas których będzie można dowiedzieć się więcej o polskich losach na Syberii.

19 czerwca w auli Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku (ul. Świerkowa 20)., w godz. 12-14 odbędzie się spotkanie z ambasadorem akcji zbiórki funduszy na rzecz odbudowy kościoła w Białymstoku – podróżnikiem Krzysztofem Suchowierskim. Krzysiek opowie co prawda o swojej wyprawie na Kołymę zimą 2016 roku, kiedy to samotnie przeszedł ponad 500 km w temperaturach spadających do -50 stopni Celsjusza (za co zresztą otrzymał wyróżnienie na Festiwalu „Kolosy"), ale będzie go można też zapytać o „tamten” Białystok. Z rodzinnego Białegostoku do tego syberyjskiego Krzysiek pojechał... rowerem, pokonując blisko dziewięć tysięcy kilometrów.

Kiedy piekło zamarza. Zimowa wyprawa rowerem po Jakucji [ZDJĘCIA, WIDEO]

Dwa dni później, 21 czerwca na spotkanie zaprasza Agnieszka Kaniewska. Zacznie się o godz. 17 w Centrum Edukacyjno-Wystawienniczym przy ul. Sienkiewicza 26 w Białymstoku. Będzie snuć opowieść o Wschodzie Znanym-Nieznanym i o syberyjskim Białymstoku.

Szczegóły dotyczące akcji oraz numery wszystkich kont na stronie: www.belostok-catholic.ru.

Konto w złotówkach

Biuro Misyjne

64 2030 0045 1110 0000 0101 8520

Ul. Narbutta 21

02-536 Warszawa

DOPISEK: BIAŁYSTOK-SYBERIA

icon/Bell Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Roman Imielski poleca
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem