Fascynujące osobowości, tragiczne losy, pokrętne historie. Niewiele osób wie np., że duchowny protestancki, który przed wojną nawracał Żydów na chrześcijaństwo, pochodził z rodziny żydowskiej. O nim i o wielu innych Żydach Polski Wschodniej posłuchać można we wtorek (13.06) na konferencji naukowej wieńczącej festiwal "Zachor".
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Na Festiwal Kultury Żydowskiej prócz koncertów, spotkań, warsztatów składają się też od lat wykłady naukowców z całego kraju, współorganizowane m.in. przez Uniwersytet w Białymstoku i Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael oraz Książnicę Podlaską. Miejsce wykładów to Książnica Podlaska przy ul. Skłodowskiej 14 (sala audytoryjna, VI piętro).

Malarze, duchowni, aktorzy

Konferencja pod hasłem Żydzi Wschodniej Polski w tym roku pochyla się ponownie nad wątkiem Żydów białostockich w kontekście środkowoeuropejskim od początków do 1939 roku. Opowieści są ciekawe, bo i bohaterowie konferencji, najczęściej już nieżyjący, są poruszające.

Jak Estera Gessen, urodzona w Białymstoku późniejsza wybitna tłumaczka literatury polskiej, której losy były rozpięte między Polską a Rosją. Jak Israel Beker – aktor, reżyser i malarz, urodzony w Białymstoku, wykształcony teatralnie w Moskwie, jedyny z rodziny uratowany z Holocaustu (gdy wybuchła wojna, przebywał z teatrem w Lublinie, skąd zdążył wyjechać do ZSRR). Po wojnie – aktor i reżyser Izraelskiego Teatru Narodowego Habimah.

Jak Izaak Celnikier, wychowanek Korczaka, który w czasie wojny trafił do białostockiego getta, gdzie na zlecenie niemieckiego przemysłowca Oscara Steffena kopiował obrazy znanych mistrzów. Cudem przetrwał trzy obozy koncentracyjne, a to, co tam przeżył, przenosił później na swoje obrazy, gdy był już znanym malarzem w Paryżu.

Czy wreszcie Piotr Gorodiszcz, pochodzący z żydowskiej rodziny duchowny protestancki, związany m.in. z Kościołem Anglikańskim w Polsce, w okresie międzywojennymw Białymstoku superintendent Misji Barbikańskiejnawracającej Żydów na chrześcijaństwo. Był też społecznikiem – w 1935 roku założył i prowadził Towarzystwo „Samarytanin”.

Program

O Gorodiszczu posłuchać będzie można we wtorek na jednym z wykładów. Ale też o żydowskiej sztuce, partiach politycznych, czy współczesnej recepcji tradycji żydowskiej w Białymstoku.

Program na wtorek (13.05), godz. 9 (Książnica Podlaska):

* Dr Jerzy J. Milewski (UwB, Białystok, IPN) – Współpraca socjalistów polskich (PPS) i żydowskich (Bund)

na ziemiach północno-wschodnich Polski w okresie międzywojennym;

* Dr Grażyna Dawidowicz (Białystok) – Piotr Gorodiszcz – białostocki społecznik;

* Mgr Sebastian Kochaniec [Książnica Podlaska im. Ł. Górnickiego] – Młode oblicze sztuki żydowskiej (na tle diaspory białostockiej przełomu XIX i XX wieku);

* Dr hab. Dariusz K. Sikorski (UG, Gdańsk) – Litwak – medialna figura innego w perswazji nacjonalisty na początku XX wieku;

* Dr Jan Miklas-Frankowski (UG, Gdańsk) – Bez mezuzy i menory. Białystok i Podlasie w reportażu Marcina Kąckiego „Białystok. Biała siła, czarna pamięć”;

* Mgr Ewa Feldman-Kołodziejuk (UwB, Białystok) – (Nie)obecność Żydów augustowskich w powieści Szymona Teżewskiego „Eteromanka”;

* Dr Marta Białobrzeska (Białystok) – Wokół białostockiego getta – opowieść świadka;

* PANEL (g. 11.45-13) – Pamięć o społeczności żydowskiej w przestrzeni regionalnej: świadomość społeczna – nauka – kultura – szkoła (prof. Jarosław Ławski);

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem