Od 9 do 13 czerwca potrwa dziesiąta już edycja Festiwalu Kultury Żydowskiej "Zachor - Kolor i Dźwięk". Koncerty - w tym ten galowy z udziałem pianisty Jarona Gershovskiego z USA, warsztaty m.in. z tańców żydowskich, spektakle, wystawa o Felicji Raszkin Nowak, która przeżyła białostockie getto, spacer po cmentarzu żydowskim przy ul. Wschodniej - to atrakcje tegorocznej imprezy. Będzie też konferencja naukowa.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

W piątek w Białymstoku rozpoczyna się pięciodniowy festiwal przypominający o dziedzictwie żydowskim w mieście, który organizuje Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael oraz Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie. Wstęp na wszystkie punkty jest bezpłatny. Obowiązują bezpłatne wejściówki rozdawane w kasach placówek, część z nich już się rozeszła, ale organizatorzy podkreślają, że warto spróbować przyjść przed imprezą. Jeśli tylko ktoś nie wykorzysta zaproszenia i zwolni się miejsce, dodatkowe osoby zostaną wpuszczone na salę.  

Koncerty i spektakl

Pierwszego dnia wieczorem, o godz. 19 w Centrum im. Ludwika Zamenhofa rozpocznie się „Muzyczny Szabat”. Przy ul. Warszawskiej wystąpią klezmerzy ze Słowacji, czyli Mojše Band (w składzie Michal Pal`ko, František Kubiš, Jakub Stracina) i rabin Tanya Segal, który powita Szabat. Jego pożegnanie nastąpi już dnia kolejnego, w Białostockim Teatrze Lalek.

Wcześniej jednak, o godz.19 widzowie zobaczą spektakl „Miriam” w oparciu o tekst Olega Juriewa. Powstał on w ramach projektu stypendialnego aktorki Katarzyny Siergiej, a na scenie towarzyszy jej Ryszard Doliński, także muzyka z płyty „Jidyszland/Yiddishland” Karoliny Cichej z zespołem.

Teatr Dramatyczny. Próba spektaklu
Teatr Dramatyczny. Próba spektaklu "Miriam"  AGNIESZKA SADOWSKA

Festiwalowa niedziela rozpocznie się już o godz. 10, wycieczką po cmentarzu żydowskim przy ul. Wschodniej. Zainteresowanych odkrywaniem historii zapisanej na macewach poprowadzi prof. Heidi Szpek z Central Washington University – USA.

Po południu zaś rozpoczną się występy na Rynku Kościuszki, na placu przed ratuszem. O godz. 12.30 klimat międzywojennego kabaretu żydowskiego przybliżą artyści Teatru Żydowskiego z Warszawy. W godz. 15-22 odbywac się zaś będą koncerty. Ponownie wystąpi Mojše Band, zaprezentuje się także Izabela Szafrańska i Paweł Sokołowski z Białegostoku, którzy wykonują utwory sefardyjskie a także rosyjsko-ukraiński miks Dobranotch w składzie: Mitia Khramtsov, Ilja Gindin, Alexey Stepanov, Roman Schinder Evgenii Lizin i Sergey Schpul.

W trakcie koncertów na Rynku Kościuszki będą też warsztaty z tańców żydowskich i izraelskich, które poprowadzi Monika Leszczyńska oraz degustacja koszernych potraw żydowskich, które przygotują Małgorzata Blicharz i Julia Gregosiewicz. Dla najmłodszych przewidziano konkurs plastyczny „Malujemy symbole judaizmu”.

Także w niedzielę, o godz. 20.30 w białostockiej katedrze koncert organowy zagrają Matteo Imbruno z Holandii i Marek Kulikowski.

Wystawa i konferencja

W poniedziałek zaś (12.06) o godz. 9 na parterze Książnicy Podlaskiej zaplanowano otwarcie wystawy poświęconej Felicji Raszkin Nowak. To nieżyjąca już dziennikarka, reżyserka, pisarka, autorka książki „Moja gwiazda”, w której opisała swoje losy z wątkami białostockimi. Urodziła się w Warszawie, ale rodzinnie związana była z Białymstokiem, z którego pochodzili jej rodzice i w którym mieszkali jej dziadkowie, bliżsi i dalsi kuzyni, w tym wuj Jakub Szapiro – dziennikarz i sławny białostocki esperantysta. Po wybuchu II wojny światowej wraz z rodzicami znalazła się w Białymstoku. W 1941 roku Niemcy rozstrzelali jej ojca w lesie na Pietraszach, podobnie jak i wuja oraz 5000 innych Żydów. Z mamą i babcią przez 2 lata żyła w białostockim getcie, skąd udało się jej uciec tuż przed jego likwidacją. Ukrywała się w jednej z podbiałostockich wsi w rodzinie zaprzyjaźnionego gospodarza. Po wydarzeniach marcowych wyjechała do Kopenhagi. Współpracowała z Radiem Wolna Europa, propagowała w Danii polską literaturę.

Odeszła Felicja Nowak. Przeżyła getto, Białystok kochała

Chwilę po otwarciu wystawy także w Książnicy, o godz. 9.15 rozpocznie się dwudniowa VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Żydzi wschodniej Polski. Edycja II: Żydzi Europy Środkowej i Wschodniej”, która częściowo poświecona jest Felicji Raszkin Nowak. Będzie ona dotyczyła Żydów bialostocckich, ich kultury, korzeni, kierunków migracji, relacji z innymi mniejszościami narodowymi i religijnymi oraz pamięci społeczności żydowskiej Białegostoku i Podlasia we współczesnym świecie.

Muzycy z USA i wycinanki

Również w poniedziałek o godz. 13 w Centrum Zamenhofa warsztaty z wycinanki żydowskiej poprowadzi Joanna Matyjasek, a o godz. 19 w Kinie Forum zaplanowano koncert. Ahavat Olam, czyli najpiękniejsze pieśni świąt żydowskich wykona Anna Riveiro (mezzosopran) oraz Anna Hajduk (fortepian). Z kolei pieśni sefardyjskie śpiewać będzie Gerard Edery z USA i Sebastian Wypych.

We wtorek kontynuowana będzie konferencja naukowa, a o godz. 12 w Książnicy Podlaskiej nastąpi spotkanie młodzieży licealnej z Beatą Ruben – córką Felicji Raszkin Nowak. O godz. 13 rozpoczną się tam warsztaty muzyczne dla studentów Akademii Teatralnej z Yaronem Gershovsky. To amerykański pianista o żydowskich korzeniach, który współpracował wielkimi gwiazdami jazzu, przez lata występował z grupą Manhattan Transfer, a co ciekawe, jego matka mieszkała w Białymstoku, przy ul. Mazowieckiej. Artysta w naszym mieście po raz pierwszy był także podczas festiwalu w 2014 roku. I tym razem da koncert galowy na zakończenie wydarzenia w sali filharmonii przy ul. Podleśnej (13 czerwca, godz. 19). Towarzyszyć mu będą Adam Czerwiński na instrumentach perkusyjnych oraz Tomasz Kupiec na gitarze basowej.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Jarosław Kurski poleca
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem